Jak wybrać AI · Issue № 06
p. 01 / 11

Jak wybrać
AI

Benchmark · Przewodnik

Praktyczne kryteria wyboru rozwiązań AI. Od opinii i deklaracji marketingowych do mierzalnej decyzji technologicznej.

Jak wybrać AI · Issue № 06
p. 02 / 11

W tym numerze

Spis treści

  1. 01Setki modeli, dziesiątki dostawcówp. 03
  2. 02Pięć wymiarów ocenyp. 04
  3. 03Czym jest benchmarkp. 06
  4. 04Publiczny vs. domenowy vs. własnyp. 07
  5. 05Benchmark na własnych danychp. 08
  6. 06Cztery kroki do decyzjip. 09
  7. 07Dlaczego Quantica Labp. 10
Jak wybrać AI · Issue № 06
p. 03 / 11

Wprowadzenie · AI w liczbach

300+

Setki modeli, dziesiątki dostawców

GPT, Claude, LLaMA, Gemini, Mistral, PLLuM, Bielik — od Google, Anthropic, Microsoft, polskich integratorów. Nowe wersje co kilka miesięcy. W tak dynamicznym środowisku wybór właściwego rozwiązania staje się coraz trudniejszy.

Wybór nie powinien opierać się wyłącznie na popularności modelu ani na testach prezentowanych w materiałach marketingowych producentów. Kluczowe jest dopasowanie do konkretnych zastosowań, danych oraz sposobu działania organizacji.

Publiczne zestawienia modeli · 2024–2026

Jak wybrać AI · Issue № 06
p. 04 / 11

Kryteria oceny

Pięć wymiarów oceny modelu AI

01 · Krytyczny

Bezpieczeństwo danych

Kto i gdzie przetwarza dane organizacji. Ograniczenia RODO, AI Act, suwerenność danych — od tego zależy, czy wdrożenie w ogóle jest możliwe.

02

Koszty wykorzystania

Rzeczywisty koszt operacyjny w skali wdrożenia — per token, per użytkownik, per miesiąc.

03

Stabilność

Jak model zachowuje się pod obciążeniem. Dostępność SLA, przewidywalność wyników.

04

Integracja

Możliwość wpięcia w istniejące systemy — API, workflow, autoryzacja, audyt.

05

Dostępność

Model dostępny w infrastrukturze lokalnej, hybrydowej lub chmurowej — wybór w rękach organizacji.

Jak wybrać AI · Issue № 06
p. 05 / 11

Rozdział · Benchmark

Od opinii do liczb

Zestaw zadań i kryteriów, który pozwala kompleksowo porównać modele.

Jak wybrać AI · Issue № 06
p. 06 / 11

Definicja

Czym jest benchmark
modeli AI?

Benchmark to zestaw zadań oraz jasno zdefiniowanych kryteriów oceny, który pozwala kompleksowo porównywać jakość działania modeli AI we wskazanym obszarze zastosowań.

Benchmarki sprowadzają rozmowę o AI z poziomu opinii i deklaracji na poziom mierzalnych, powtarzalnych testów — tam, gdzie decyzje technologiczne da się uzasadnić liczbami.

Polska norma językowa

Większość modeli AI trenowana była głównie na danych anglojęzycznych. Przekłada się to na ograniczoną znajomość polskiej normy językowej oraz polskiego kontekstu kulturowego i prawnego.

W odpowiedziach generowanych po polsku pojawiają się kalki językowe, nienaturalne konstrukcje lub uproszczenia wynikające z przenoszenia anglosaskich wzorców komunikacji.

Jak wybrać AI · Issue № 06
p. 07 / 11

Trzy typy benchmarków

Publiczny · domenowy · własny

KryteriumPublicznyDomenowyWłasny (organizacji)
ZakresOgólne zdolności: rozumienie, logika, wiedza faktograficznaKonkretne dziedziny: medycyna, prawo, finanseRealne scenariusze i zadania danej organizacji
Dane testowePublicznie dostępne zbiory (MMLU, HellaSwag)Kuratorowane zbiory domenoweDokumenty i zapytania organizacji
Wartość dla wdrożeniaOrientacyjna — szybka eliminacja słabych modeliŚrednia — bliżej rzeczywistościWysoka — jedyne wiarygodne źródło decyzji
Koszt przygotowaniaZerowy — wystarczy uruchomić istniejąceŚredni — wymaga ekspertyzyWyższy — ale jednorazowy koszt
AktualizacjaZewnętrzna — zależna od autorówRzadsza — z udziałem domenyPełna kontrola — organizacja decyduje
RekomendacjaPierwsza filtracja modeliWeryfikacja dla sektorów regulowanychOstateczna decyzja technologiczna
Jak wybrać AI · Issue № 06
p. 08 / 11

Benchmark na własnych danych

Dlaczego własne
dane decydują

Publiczne benchmarki są przydatne w badaniach nad AI, ale w praktyce wdrożeń często okazują się niewystarczające. Mierzą ogólne zdolności modeli, rzadko odzwierciedlają rzeczywiste scenariusze organizacji.

Benchmark na realnych danych pozwala sprawdzić działanie modeli w kontekście konkretnych zadań: analizy dokumentów, zarządzania wiedzą, obsługi zapytań użytkowników, wsparcia procesów decyzyjnych.

Najważniejsza zaleta: racjonalne decyzje technologiczne zamiast kierowania się deklaracjami producentów.

Kiedy potrzebna jest adaptacja

Często okazuje się, że modele dostępne na rynku są już wystarczająco dobre i nie wymagają kosztownego trenowania. Benchmark pozwala to obiektywnie sprawdzić i wskazać obszary, w których douczenie AI znacząco poprawi skuteczność.

  • Adaptacja domenowa — wymagająca obliczeniowo, zmienia sposób rozumienia kontekstu
  • Fine-tuning — szybciej osiąga rezultaty w konkretnym zadaniu
  • Brak adaptacji — model „z półki" wystarczy
Jak wybrać AI · Issue № 06
p. 09 / 11

Proces wyboru modelu

Cztery kroki
do dobrej decyzji

Krok 01 · Start

Identyfikacja scenariuszy

Realne scenariusze wykorzystania AI: wsparcie obsługi klienta, wyszukiwanie w bazach wiedzy, automatyczne raportowanie. Bez scenariuszy nie ma czego mierzyć.

Krok 02

Istniejące benchmarki

Analiza wyników w publicznych benchmarkach — zwłaszcza oceniających polską poprawność językową i lokalny kontekst. Szybka filtracja słabych modeli.

Krok 03

Testy na danych organizacji

Wewnętrzny benchmark oparty na rzeczywistych zadaniach i danych. Jedyne wiarygodne źródło decyzji — producent nie zna Twoich dokumentów.

Krok 04

Wybór modelu i architektury

Analiza wyników prowadzi do decyzji: wybór modelu oraz architektury — np. systemu RAG (Retrieval-Augmented Generation) jeśli ważna jest wiedza organizacji.

Jak wybrać AI · Issue № 06
p. 10 / 11

Dlaczego Quantica Lab

Ocena, adaptacja,
wdrożenie modeli AI

Quantica Lab specjalizuje się w ocenie, adaptacji i wdrażaniu modeli AI. Pomagamy porównywać dostępne technologie i wybierać te, które najlepiej rozwiązują konkretne problemy biznesowe.

Posiadamy szerokie doświadczenie w ewaluacji systemów AI — projektowaniu metod oceny, przygotowywaniu zbiorów testowych i analizie wyników. Jesteśmy współautorami benchmarków służących do oceny jakości modeli językowych.

Kompetencje zbudowane m.in. podczas prac nad polskimi dużymi modelami językowymi PLLuM.

Nasza przewaga

  • Niezależność od producentów — rekomendacje oparte wyłącznie na kryteriach merytorycznych
  • Podejście naukowe — systematyczne metody oceny systemów AI, state-of-the-art
  • Od benchmarku do wdrożenia — porównywanie, dostrajanie i wdrażanie w jednym zespole
  • Kompetencje zbudowane na PLLuM — doświadczenie w pracy nad polskimi LLM

Wspieramy na wszystkich etapach: scenariusze zastosowań, analiza benchmarków, benchmarki organizacji, przygotowanie zbiorów danych, rekomendacja modelu, wdrożenie i adaptacja.

Jak wybrać AI · Issue № 06
p. 11 / 11

Zapraszamy do kontaktu

Quantica Lab

  • Quanticalab Sp. z o.o.
  • kontakt@quanticalab.ai
  • www.quanticalab.ai
Napisz do nas →

Issue № 06 · 2026 · WarsawPrinted with care.